بلاگستان

بازار مالی و هج چیست ؟

هج (Hedge) چیست؟

Hedge سرمایه گذاری است که با هدف کاهش خطر حرکت نامطلوب قیمت در یک دارایی انجام می شود. به طور معمول، یک هج یا هجینگ شامل گرفتن موقعیت جبران در یک اوراق بهادار مرتبط امن است. هج در لفظ به معنای پرچین (به نوعی محافظ) است.

چگونه یک هج کار می کند و مفهموهج چیست ؟

هجینگ – Hedging (مصون سازی) مصداق گرفتن یک بیمه نامه است. مثلا اگر شما خانه ای در یک منطقه مستعد به سیل دارید و می خواهید از این دارایی در برابر خطر سیل محافظت کنید، می توانید خانه را بیمه کنید – به عبارت دیگر، می توانید با گرفتن بیمه سیل از آن محافظت کنید.

در این مثال برای آشنایی با مفهوم هج چیست ؟، شما نمی توانید از وقوع سیل جلوگیری کنید، اما می توانید زودتر دست به عمل بزنید تا خطرات موجود در صورت وقوع سیل را کاهش دهید (سرمایه گذاری برای کاهش خطرات و ضررها).

این یک معامله ریسک-پاداش (risk-reward) طبیعی در hedging است؛ گرچه خطر بالقوه یا پنهانی را کاهش می دهد، اما در عین حال سودهای بالقوه را نیز از بین می برد یا کمتر می کند. به زبان ساده، هجینگ رایگان نیست. در مورد مثال بیمه نامه سیل، پرداخت های ماهانه جمع می شوند (داده می شود) و اگر سیل هرگز نیامد، بیمه کننده هیچ گونه پرداختی دریافت نمی کند.

هنوز هم، اکثر مردم ترجیح می دهند جلوی آن ضرر قابل پیش بینی را بگیرند و یا محدود کنند تا این که ناگهان سقف بالای سر خود را از دست بدهند.

در دنیای سرمایه گذاری، هجینگ شبیه به همین روش کار می کند. سرمایه گذاران و مدیران پول برای کاهش و کنترل قرار گرفتن در معرض خطرات از روش های هجینگ (پوشش دادن) استفاده می کنند. برای هج مناسب در دنیای سرمایه گذاری، باید از ابزارهای مختلف به صورت استراتژیک استفاده کرد تا خطر حرکت نامطلوب قیمت در بازار را جبران کند.

بهترین روش برای انجام این کار، سرمایه گذاری دیگر به صورت هدفمند و کنترل شده است. البته موارد مشابه با مثال بیمه بالا محدود است: در مورد بیمه سیل، دارنده بیمه نامه خسارت خود را به طور کامل جبران می کند. در فضای سرمایه گذاری، هج کردن هم پیچیده تر است و هم علمی ناقص.

یک هج کامل، حریفی است که تمام خطرهای موجود در یک موقعیت یا نمونه کارها را از بین می برد. به عبارت دیگر، هج ۱۰۰٪ با دارایی آسیب پذیر رابطه معکوس دارد. این بیشتر ایده آل است تا واقعیت موجود در زمین، و حتی هج کامل فرضی هم بدون هزینه نیست.

ریسک پایه (Basis Risk) به ریسکی گفته می شود که دارایی (سرمایه) و هج طبق انتظارات در جهات مخالف حرکت نکنند. “پایه – Basis ” به اختلاف اشاره دارد.

ریسک پایه، ریسک بالقوه ای است که از عدم تطابق (بین دارایی و هج) در یک موقعیت هج ایجاد می شود. ریسک پایه هنگامی رخ می دهد که یک هج ناقص باشد، بنابراین ضررهای یک سرمایه گذاری دقیقاً توسط هج جبران نمی شوند.

هجینگ چگونه کار می کند؟

رایج ترین راه برای هجینگ یا پوشش دادن در دنیای سرمایه گذاری از طریق مشتقات است. مشتقات، اوراق بهاداری هستند که متناسب با یک یا چند دارایی اساسی حرکت می کنند (یا اوراق بهادار مشتقه ابزاری مالی است که ارزش آن به ارزش دارایی دیگر بستگی دارد).

دارایی های اساسی می توانند سهام، اوراق قرضه، کالاها، ارزها، شاخص ها باشند. از آنجا که رابطه بین این دو کم و بیش به طور واضح مشخص شده است، مشتقات می توانند در برابر دارایی های اساسی تان، هج ها یا پرچین های موثری باشند. استفاده از مشتقات برای تنظیم استراتژی معاملاتی امکان پذیر است که در آن ضرر یک سرمایه گذاری کاهش یابد یا با سود حاصل از یک مشتقه قابل مقایسه، جبران شود.

اوراق مشتقه نوعی اوراق بهادار با قیمتی هستند که ارزش آن به یک یا چند دارایی که از آن مشتق می‌شوند بستگی دارد. خود مشتقه قراردادی است مابین دو یا چند طرف بر اساس یک یا چند دارایی. ارزش مشتقه به‌وسیله نوسانات دارایی مبنا (اساسی) تعیین می‌شود. رایج‌ترین دارایی‌های اساسی عبارت‌اند از سهام، اوراق قرضه، کالاها، ارز، نرخ سود و شاخص های بازار.

اوراق مشتقه به‌ طور کلی یا در بازار بورس و یا در بازارهای متشکل خارج از بورس معامله می‌شوند. اوراق مشتقه خارج از بورس بخش بزرگ ‌تری از مشتقه ها را تشکیل می‌دهند و قانون‌ گذاری نشده‌اند، در حالی‌ که مشتقه ها معامله شده در بورس استانداردسازی شده‌اند. اوراق مشتقه معامله شده خارج از بورس معمولاً ریسک بیشتری نسبت به مشتقه های استاندارد دارند.

با توجه به محدودیت ‌هایی که بازار بورس اوراق بهادار تهران دارد، اوراق مشتقه در اقتصاد ایران چندان رشد و توسعه نیافته است. انواع آن: قراردادهای آتی (Futures contract)، پیمان آتی (Forward contracts)، قرارداد سوآپ یا معاوضه (Swap)، قراردادهای اختیار معاملات (Options)، مشتقه اعتباری (credit derivative)، اوراق بهادار با پشتوانه وام‌ های رهنی (mortgage-backed security).

بازار مالی و هج چیست ؟

هج (Hedge) چیست؟

Hedge سرمایه گذاری است که با هدف کاهش خطر حرکت نامطلوب قیمت در یک دارایی انجام می شود. به طور معمول، یک هج یا هجینگ شامل گرفتن موقعیت جبران در یک اوراق بهادار مرتبط امن است. هج در لفظ به معنای پرچین (به نوعی محافظ) است.

چگونه یک هج کار می کند و مفهموهج چیست ؟

هجینگ – Hedging (مصون سازی) مصداق گرفتن یک بیمه نامه است. مثلا اگر شما خانه ای در یک منطقه مستعد به سیل دارید و می خواهید از این دارایی در برابر خطر سیل محافظت کنید، می توانید خانه را بیمه کنید – به عبارت دیگر، می توانید با گرفتن بیمه سیل از آن محافظت کنید.

در این مثال برای آشنایی با مفهوم هج چیست ؟، شما نمی توانید از وقوع سیل جلوگیری کنید، اما می توانید زودتر دست به عمل بزنید تا خطرات موجود در صورت وقوع سیل را کاهش دهید (سرمایه گذاری برای کاهش خطرات و ضررها).

این یک معامله ریسک-پاداش (risk-reward) طبیعی در hedging است؛ گرچه خطر بالقوه یا پنهانی را کاهش می دهد، اما در عین حال سودهای بالقوه را نیز از بین می برد یا کمتر می کند. به زبان ساده، هجینگ رایگان نیست. در مورد مثال بیمه نامه سیل، پرداخت های ماهانه جمع می شوند (داده می شود) و اگر سیل هرگز نیامد، بیمه کننده هیچ گونه پرداختی دریافت نمی کند.

هنوز هم، اکثر مردم ترجیح می دهند جلوی آن ضرر قابل پیش بینی را بگیرند و یا محدود کنند تا این که ناگهان سقف بالای سر خود را از دست بدهند.

در دنیای سرمایه گذاری، هجینگ شبیه به همین روش کار می کند. سرمایه گذاران و مدیران پول برای کاهش و کنترل قرار گرفتن در معرض خطرات از روش های هجینگ (پوشش دادن) استفاده می کنند. برای هج مناسب در دنیای سرمایه گذاری، باید از ابزارهای مختلف به صورت استراتژیک استفاده کرد تا خطر حرکت نامطلوب قیمت در بازار را جبران کند.

بهترین روش برای انجام این کار، سرمایه گذاری دیگر به صورت هدفمند و کنترل شده است. البته موارد مشابه با مثال بیمه بالا محدود است: در مورد بیمه سیل، دارنده بیمه نامه خسارت خود را به طور کامل جبران می کند. در فضای سرمایه گذاری، هج کردن هم پیچیده تر است و هم علمی ناقص.

یک هج کامل، حریفی است که تمام خطرهای موجود در یک موقعیت یا نمونه کارها را از بین می برد. به عبارت دیگر، هج ۱۰۰٪ با دارایی آسیب پذیر رابطه معکوس دارد. این بیشتر ایده آل است تا واقعیت موجود در زمین، و حتی هج کامل فرضی هم بدون هزینه نیست.

ریسک پایه (Basis Risk) به ریسکی گفته می شود که دارایی (سرمایه) و هج طبق انتظارات در جهات مخالف حرکت نکنند. “پایه – Basis ” به اختلاف اشاره دارد.

ریسک پایه، ریسک بالقوه ای است که از عدم تطابق (بین دارایی و هج) در یک موقعیت هج ایجاد می شود. ریسک پایه هنگامی رخ می دهد که یک هج ناقص باشد، بنابراین ضررهای یک سرمایه گذاری دقیقاً توسط هج جبران نمی شوند.

هجینگ چگونه کار می کند؟

رایج ترین راه برای هجینگ یا پوشش دادن در دنیای سرمایه گذاری از طریق مشتقات است. مشتقات، اوراق بهاداری هستند که متناسب با یک یا چند دارایی اساسی حرکت می کنند (یا اوراق بهادار مشتقه ابزاری مالی است که ارزش آن به ارزش دارایی دیگر بستگی دارد).

دارایی های اساسی می توانند سهام، اوراق قرضه، کالاها، ارزها، شاخص ها باشند. از آنجا که رابطه بین این دو کم و بیش به طور واضح مشخص شده است، مشتقات می توانند در برابر دارایی های اساسی تان، هج ها یا پرچین های موثری باشند. استفاده از مشتقات برای تنظیم استراتژی معاملاتی امکان پذیر است که در آن ضرر یک سرمایه گذاری کاهش یابد یا با سود حاصل از یک مشتقه قابل مقایسه، جبران شود.

اوراق مشتقه نوعی اوراق بهادار با قیمتی هستند که ارزش آن به یک یا چند دارایی که از آن مشتق می‌شوند بستگی دارد. خود مشتقه قراردادی است مابین دو یا چند طرف بر اساس یک یا چند دارایی. ارزش مشتقه به‌وسیله نوسانات دارایی مبنا (اساسی) تعیین می‌شود. رایج‌ترین دارایی‌های اساسی عبارت‌اند از سهام، اوراق قرضه، کالاها، ارز، نرخ سود و شاخص های بازار.

اوراق مشتقه به‌ طور کلی یا در بازار بورس و یا در بازارهای متشکل خارج از بورس معامله می‌شوند. اوراق مشتقه خارج از بورس بخش بزرگ ‌تری از مشتقه ها را تشکیل می‌دهند و قانون‌ گذاری نشده‌اند، در حالی‌ که مشتقه ها معامله شده در بورس استانداردسازی شده‌اند. اوراق مشتقه معامله شده خارج از بورس معمولاً ریسک بیشتری نسبت به مشتقه های استاندارد دارند.

با توجه به محدودیت ‌هایی که بازار بورس اوراق بهادار تهران دارد، اوراق مشتقه در اقتصاد ایران چندان رشد و توسعه نیافته است. انواع آن: قراردادهای آتی (Futures contract)، پیمان آتی (Forward contracts)، قرارداد سوآپ یا معاوضه (Swap)، قراردادهای اختیار معاملات (Options)، مشتقه اعتباری (credit derivative)، اوراق بهادار با پشتوانه وام‌ های رهنی (mortgage-backed security).